ምክልኻል ኮሮና ቫይረስ

ኮሮና ቫይረስ ናብ ኣካላትና ከይኣቱ ምክልኻልን ምምርማርን መሰረታዊ እዩ።

-ኢድ ምሕጻብ

ደጋጊምናን ብግቡእን ብሳምናን ማይን ኣእዳውና ክንሕጸብን ብግዝባእ ከነንቅጾን ኣለና።

ኣእዳውና ዝተንከዮ ብዙሕ ነገር እንተዘየሎ፡ እሞ ኣልኮል ዘለዎ መጽረዪ ዝክረብ እንተዀይኑ ኣብ ክንዲ ምሕጻብ ክንጥቀመሉ ንኽእል። ብተደጋጋሚ ኣእዳውካ ምጽራይ እቲ ቫይረስ ካብ ዝተንከፍካዮም ነገራት ናብ ውሽጢ ኣካላትካ ከይኣቱ ይካላኸል። ሳምናን ኣልኮልን ዘይርከብ እንተዀይኑ ክሎሪን ብዘለዎ (0.05%) ማይ ኣእዳውና ክንሕጸብ ንኽእል።

 

-መሸፈኒ ትንፋስ

ኩሉ ግዜ መሸፈኒ ትንፋስ ወይ ማስክ ከነዘውትር፡ ክንስዕል ወይ ክንህንጥስ ከለና ንኣፍናን ኣፍንጫናን ኢድና ብምዕጻፍ ወይ ድማ ብመንዲል ክንሽፍኖ ይግብኣና።

ናብ ካልኦት ሰባት ኣብ እንቐርበሉ ዝዀነ ይኹን ምንቅስቓስ መሸፈኒ ከነዘውትር ኣለና። ድሕሪ ምህንጣስን ወይ ምስዓል ነቲ ከም መንዲል ዝተጠቐምናሉ ልስሉስ ወረቐትብቐጥታ ናብ ዕጹው መአከቢ ጉሓፍ ክንድርብዮን ኣእዳውና ክንሕጸብ ይግባእ። ብኸምዚ ነቶም ኣብ ከባቢና ዘለዉ ሰባት እቲ ለኺፉና ዘሎ ሕማም ከይለግቦም ንካላኸለሎም።

 

ኣዒንቲ፡ ኣፍንጫን ኣፍን ዘይምትንካፍ

ፈጺምካ ኣዒንቲ፡ ኣፍንጫን ኣፍንብ ዘይምትንካይ።

ኣእዳውና ኣዝዩ ብዙሕ ነገራት ስለዝትንክፍን ዝሕዝን ብቐሊሉ በቲ ቫይረስ ይብከል። ኣእዳውና ከይሓጸብና ኣፍንጫ፡ ኣፍ፡ ወይ ኣዒንቲ ክንትንክፍ ከለና እቲ ቫይረስ ብቐጥታ ናብ ውሽጢ ኣካላትና ይሓልፍ።

 

-ምርሕሓቕ

ካብ ካልኦት ሰባት ተፈንተት።

ናይ ምዕጻው ወይ ውሱን ምንቅስቓስ ኣዋጃትን ሓበሬታን ክህሉ ኸሎ ብግቡእ ክንከታተሎን ክንሕልዎን የድልየና። ደገ ወጺእካ ምንቅስቓስ ንጥዕና ኣካላትካን ኣእምሮኻን ኣዝዩ ኣገዳሲ እኳ እንተዀነ፡ ኣብ ከባቢና ዘሎ መምርሒታት ዘፍቅዶ ክኸውን ኣለዎ። ግድን እንተወጺእካ ካብ ካልኦት እንተወሓደ ብሓደ ሜትሮ (ሰለስተ ጫማ ወይ ሰለስተ እመት) ተፈንቲትካ ተንቃሳቐስ። ናብ መንበሪ ዝግበር ምብጽጻሕ ፈጺሙ ኽተርፍ ዘይክእል እንተዘይኰይኑ ጠቕሊልካ ኣወግዶ። ሰባት ይበጽሑኻ እንተዀይኖም ወይ ንስኻ ናብ ሰባት ትኸይድ እንተዄንካ እዞም ሓሙሽተ ኣገባባት ብጥብቂ ከምዝሕለዉ ግበር።

 

ወትሩ ዝትንከፍ ቦታታት ደጋጊምካ ምጽራይ

ኩሉ ብተደጋጋሚ ዝተንከፍን ዝተሓዝን ነገራት ብተደጋጋሚ ምጽራይ።

እዞም ብተደጋጋሚ ዝትንከፉን ዝተሓዙን ነገራት  ጣዋሉ፡ ሰደቓታትን ባንኮታትን፡ መትሓዚ ማዕጾ፡ መወልዒ ብርሃን፡ ተሌፎን፡ ሰሌዳ መፍትሕ (keyboard)፡ ቤት ንጽህና፡ ክሽነ፡ ቡምባታትን መተሓጻጸብን ይርከብዎም። ዝባን ናይቲ ከተጽርዮ እትደልዮ ነገራት ረሳሕ እንተዀይኑ፡ ቅድሚ ጸረ ብከላ ምንጻግን ምውልዋልን ብሳሙናን ማይን ብግቡእ ተሓጺቡ ኽጸሪ ኣለዎ።

እንነብረሉን እንሰርሓሉን ህንጻታት ብግቡእ ንፋስ ክረክብ ኣለዎ። እቲ ቫይረስ ኣብ ትንፋስ ኣብ ዝህልወሉ ግዜ፡ ኣብ ዕጹው ቦታታት ዘለዎ ጻዕቂ ካብቲ ኣብ ክፉት ቦታታት ዘለዎ ኣዝዩ ይዓቢ። ስለዚ፡ እቲ እነተንፍሶ ኣየር ውን ክጸሪ የድልየና።

 

መርመራ

መርመራ ሓደ ኻብቶም ቀንዲ ኣገባባት ምክልኻል ኮቪድ-19 እዩ። ሰባት እቲ ሕማም ከየጥቅዖም ከሎን ናብ ካልኦት ከየልገቡን ኩነታት ጥዕንኦም ይፈልጡ። መልከፍቲ ኮሮና ኣብ እዋኑ እንተተፈሊጡ እቶም ዝተለኽፉን ኣብ ከባቢኦም ዘለዉ ሰባትን ካብ ሞት ይድሕኑ።